Het begin van de kerstening reikt in Tsjechië tot aan het einde van de negende eeuw. Het wordt in verband gebracht met de komst van Cyrillus en Methodeus naar Groot-Moravië en de aanvaarding van het christendom door de vorst Bořivoj en zijn vrouw Ludmila. In di tijd laten de vorsten de eerste kerken bouwen. Geleidelijk komen de eerste kloosterorden naar Moravië en Bohemen. Zij stichten kloosters, de nieuwe centra van beschaving en cultuur.De aanbidding van de heiligen was in de katholieke kerk een van de meest gewichtige uitingen van de religieuze verering. Deze cultus was voor een lange tijd onderbroken door het Hussitisme. De verering van de heiligen is hervat na meer dan 200 jaar. Dit had met de rekatholisatie van de Bohemen te maken waarvan de hoogzepunt in de 18e eeuw is bereikt. Bohemen en Moravië varandereden in een streng katholiek land. De Mariaverering nam onverwachte vormen aan: grote kerken worden gebouwd, er ontstaan buitengewoon veel dankpilaren en bedevaartplaatsen (waarvan meer dan 300 bewaard zijn gebleven) over het hele grondgebied van Bohemen en Moravië. De meest vereerde heilige was Jan Nepomucennis. Zijn beeld kon op geen brug en op geen dorpsplein ontbreken.

Slechts een gedeelte van de kerkelijke monumenten is tot vandaag behouden gebleven. Dit is niet alleen veroorzaakt door de veelvuldige oorlogen en branden die de Tsjechische landen door de eeuwen heen hebben getroffen maar vooral door de regering van Josef II aan het einde van de 18e eeuw. Deze vorst heeft de bedevaarten verboden en hij heeft kerken, kloosters en andere kerkelijke monumenten massaal opgeheven. Een andere ongunstige periode waren de veertig jaar van het communistische regime. Vanwege het gebrek aan belangstelling en onbegrip van het regime zijn honderden kerkelijke gebouwen in verval geraakt en sommige zijn zelfs geheel vernietigd. In deze tijd worden veel zulke gebouwen vernieuwd, traditionele bedevaarten en Maria-feesten wordt nieuw leven ingeblazen.

De meest vooraanstaande en beroemde kerkelijke monumenten van Tsjechië zijn op de Lijst van het wereld cultuur- en natuurfonds van UNESCO ingeschreven (bijv. Kutná Hora, het historisch centrum van Praag, de tuinen van Kroměříž, Zelená Hora). Zie voor meer info onder “Regionen”.

Virtual tours:
Karlštejn
Praha
Chrám sv. Mikuláše Praha
Olomouc

JOODSE MONUMENTEN

De Joden begonnen zich in de Tsjechische landen te vestigen in de 9e eeuw. Ze leefden volgens hun tradities op veel plaatsen in Bohemen en Moravië. De duizendjarige aanwezigheid van deze niet grote, maar cultureel zeer opvallende gemeenschap kon niet zonder spoor blijven. Dit kunnen we zien aan de getto´s, synagoges, kerkhoven, boeken, manuscripten en artefacten die tot vandaag bewaard zijn gebleven. Veel monumenten zijn helaas voor goed verdwenen.

De Joodse monumenten zijn vernietigd al tijdens de kruistochten in de 11e en 12e eeuw. Ze zijn geplunderd na de pogroms of nadat de Joodse bevolking uit een plaats is verband. Vanaf de helft van de 19e eeuw ontstaan er Joodse zelfbesturen en de segregatie houdt op met bestaan. De oorspronkelijke Joodse wijken zijn of gesloopt of verbouwd en gemoderniseerd. Een voorbeeld van de oorspronkelijke vorm van een Jodse wijk is te zien in Třebíč waar een laat-middeleeuwse Joodse wijk gezien kan worden. De Joodse buurt in Třebíč heeft de oorspronkelijke urbanistische structuur met twee synagoges en een kerkhof. Later zijn de Joodse objekten op grote schaal door de Nazi´s vernietigd. Ook het gebrek aan belangstelling tijdens de communistische periode heeft zijn sporen achtergelaten.

De eerste synagoges op ons grondgebied waren wwarschijnlijk eenvoudige hut-achtige gebouwen. Een van zulke gebouwen, later verbouwd tot een woonhuis, is bewaard gebleven in het plaatsje Vlachovo Březí. In de late Middel-eeuwen zijn de oorsporonkelijke hut-achtige vervangen door gemetselde gebouwen waarvan het oudste bewaarde Joodse object de gothische Oud-nieuwe (Staronová) synagoge in Praagis, uit de helft van de 13e eeuw. Verder zijn er gothische en renaissance gebouwen behouden gebleven (de Pinkas of Hoogsynagoge in Praag, de synagoges in Dolní Kounice bij Brno en in Holešov). De synagoge in Boskovice hoort bij de barok stijl. Er kunnen ook classicistische en empire gebouwen ontdekt worden in Tsjechië, ofschoon de meeste synagogen in pseudo-stijlen gebouwd zijn, zoals de Maisl synagoge in Praag. Er zijn ook synagoges met Jugendstil elementen en in de Moorse stijl, maar ook functionalistische gebouwen. De synagoge in Milevsko vertoont kubistische kenmerken. De nieuwste synagoge is in de jaren 1937 en 1938 in Kamenice nad Lipou gebouwd.

Tot vandaag zijn in Tsjechië meer dan 200 synagoges bewaard gebleven waarvan één in Praag en twee in Brno (Oud-nieuwe en Jubileum) gebruikt worden voor godstdienstige doeleinden. In Praag is het Joodse museum gesticht in 1906 (www.jewishmuseum.cz).

In Terezín (Theresienstadt) in de Litoměřice regio is een permanente expositie van het Geto museum gevestigd (www.pamatnik-terezin.cz).

Virtual tour: Josefov - Prague Jewish Town